Een tekenfilm kijken is voor veel mensen een vertrouwd gevoel, of je nu vijf jaar oud bent of vijftig. Animaties hebben al meer dan honderd jaar een vaste plek in de harten van mensen over de hele wereld. Van de vroege zwart-witfilmpjes van Walt Disney tot de gedetailleerde animaties die nu op streamingdiensten te vinden zijn, het genre heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Toch is de kern altijd hetzelfde gebleven: getekende of digitaal gemaakte figuren die een verhaal vertellen dat je raakt, laat lachen of aan het denken zet.
Hoe animatie groot werd in de twintigste eeuw
De geschiedenis van animatiefilms begint in de vroege jaren 1900, maar het was in 1937 dat alles veranderde. Walt Disney bracht toen Sneeuwwitje en de zeven dwergen uit, de eerste speellengte animatiefilm ter wereld. Dit was een mijlpaal die liet zien dat getekende verhalen net zo krachtig konden zijn als films met echte acteurs. In de jaren daarna volgden klassiekers als Bambi, Assepoester en de Leeuwenkoning. Studios als Warner Bros. werkten ondertussen aan korte animatiereeksen met figuren als Bugs Bunny en Daffy Duck. Deze korte films, vaak voor in de bioscoop, waren grappig en scherp en spraken zowel kinderen als volwassenen aan. Zo legden ze de basis voor een genre dat niet meer weg te denken is uit de popcultuur.
De jaren 2000 als gouden tijdperk voor animatieseries
Wie is opgegroeid in de jaren 2000, denkt waarschijnlijk met veel nostalgie terug aan de animatieseries van toen. Reeksen als Avatar: The Last Airbender, Teen Titans en Danny Phantom trokken miljoenen kijkers en worden tot op de dag van vandaag geprezen. Avatar gold als een echte doorbraak, omdat het een complex verhaal vertelde met diepgang en emotie, iets wat men daarvoor zelden zag in series voor jongeren. Op Cartoon Network en Nickelodeon wisselden actieseries zich af met comedyseries als The Fairly OddParents en The Powerpuff Girls. Wat deze periode bijzonder maakte, was de mix van humor, actie en emotionele diepte die de makers in de verhalen stopten. Veel van die series worden nu opnieuw ontdekt door een nieuwe generatie, via streamingplatforms en YouTube.
Van cel animatie naar digitale beelden
Vroeger werd elke animatie met de hand getekend op doorzichtige celluloide vellen, een arbeidsintensief proces dat enorm veel tijd en geduld vroeg. Eén minuut film bestond uit duizenden afzonderlijke tekeningen. Vanaf de jaren negentig begonnen studios over te stappen op computeranimatie. Pixar speelde daarin een grote rol met films als Toy Story in 1995, de eerste volledig digitaal geanimeerde speelfilm. Sindsdien is de techniek alleen maar verder gegaan. Hedendaagse animatiefilms zoals Spider-Man: Into the Spider-Verse combineren verschillende stijlen en technieken op een manier die vroeger niet mogelijk was. Ook Japanse animaties, ook wel anime genoemd, hebben wereldwijd een enorme aanhang gekregen. Studio Ghibli, met films als My Neighbor Totoro en Spirited Away, laat zien dat handgetekende animatie nog altijd een unieke uitstraling heeft die digitale beelden soms niet evenaren.
Waarom animaties niet alleen voor kinderen zijn
Het idee dat cartoons uitsluitend voor kinderen zijn, klopt allang niet meer. Series als South Park, BoJack Horseman en Rick and Morty richten zich bewust op een volwassen publiek en behandelen zware onderwerpen als depressie, identiteit en maatschappijkritiek. Maar ook familiefilms van Pixar en Disney bevatten lagen die volwassenen aanspreken. Denk aan de scène in Up waarin in een paar minuten het leven van een stel wordt samengevat. Die scène raakt volwassenen misschien nog harder dan kinderen. Animatie biedt makers de vrijheid om alles te verbeelden wat ze willen, zonder beperkingen van decors, acteurs of fysieke wetten. Dat maakt het medium aantrekkelijk voor iedereen die een goed verhaal wil vertellen. En dat is precies waarom animatiefilms en series al zo lang meegaan en waarschijnlijk nog heel lang zullen blijven bestaan.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een animatiefilm en een animatieserie?
Een animatiefilm is een op zichzelf staand verhaal van meestal anderhalf tot twee uur. Een animatieserie bestaat uit meerdere afleveringen die samen een langlopend verhaal of losse avonturen vertellen. Beide vormen maken gebruik van dezelfde animatietechnieken, maar een serie biedt meer ruimte om personages te laten groeien.
Welke streamingdiensten hebben veel animaties?
Voor animaties kun je op dit moment terecht bij Netflix, Disney+, HBO Max en Crunchyroll. Netflix heeft een groot aanbod van zowel westerse als Japanse animaties. Disney+ richt zich sterk op de klassiekers van Disney en Pixar. Crunchyroll is specifiek gericht op anime en heeft een van de grootste collecties in dat genre.
Is anime hetzelfde als een gewone animatieserie?
Anime is een specifieke stijl van animatie die afkomstig is uit Japan. De tekenststijl, verhaallijn en productiewijze verschillen duidelijk van westerse animatieseries. Anime heeft vaak een kenmerkende visuele stijl met grote expressieve ogen en gedetailleerde achtergronden. Het genre omvat vele soorten verhalen, van actie en avontuur tot romantiek en horror.
Waar kan ik oude animatieseries uit de jaren 2000 terugkijken?
Veel series uit de jaren 2000 zijn te vinden op streamingplatforms zoals Netflix, Paramount+ of via legale aanbieders op YouTube. Sommige titels zijn ook beschikbaar op DVD. Het aanbod wisselt per platform en per land, dus het loont om even te zoeken via een streamingzoekmachine.
